Willemspoort gebouw E

IKC Willemspoort – Gebouw E

De voormalige Willem II-kazerne in Tilburg, gebouwd in 1938 als één van de zogeheten Boots kazernes, vormt een belangrijk historisch ensemble dat onderdeel is van de Nederlandse verdedigingslinie van vlak voor de Tweede Wereldoorlog. Na een periode als gevangenis (1993–2017) is, na intensief onderzoek van gemeente Tilburg, Synchroon, BPD en Karres en Brands, is besloten tot herontwikkeling van het complex tot een toekomstbestendige plek met maatschappelijke betekenis.

Binnen deze herbestemming zijn de gebouwen D, E, F en G getransformeerd tot Integraal Kindcentrum Willemspoort. Gebouw E, opgeleverd in juli 2025, vormt het sluitstuk van deze ontwikkeling en neemt binnen het ensemble een bijzondere positie in.

Van oorsprong huisvestte Gebouw E het badhuis, de keukens en de eetzaal, met in de kelder de technische voorzieningen voor het gehele complex. Door latere aanbouwen was de oorspronkelijke structuur en ruimtelijke kwaliteit grotendeels aan het zicht onttrokken. In de transformatie is ervoor gekozen deze toevoegingen te verwijderen, waarmee de oorspronkelijke opzet en karakteristiek van het gebouw opnieuw weer zichtbaar zijn gemaakt.

De bestaande, royale ruimtes bleken bij uitstek geschikt voor de meer collectieve en bijzondere functies van het kindcentrum. Verborgen kapconstructies zijn weer zichtbaar gemaakt en geven de ruimtes een indrukwekkende ruimtelijkheid. In het voormalige badhuis, nu ingericht als speelzaal, komt dit het sterkst tot uiting: de prachtige spanten, herstelde daklichten en de volledige hoogte van de ruimte zorgen voor een spectaculair en licht interieur.

Het middengedeelte, verhoogd ten opzichte van het maaiveld, biedt plaats aan de aula, die via grote deuren direct in verbinding staat met het buitenterrein. Op de oorspronkelijke locatie is een nieuw “perron” toegevoegd, uitgevoerd als tribunetrap die fungeert als informele leer- en ontmoetingsplek en een directe relatie legt tussen binnen en buiten.

Op deze bouwlaag zijn tevens drie klaslokalen gerealiseerd, waarvan er twee ook weer beschikken over een eigen perron aan de speelplaats. Het derde lokaal bevindt zich in het hogere bouwdeel en maakt op subtiele wijze gebruik van bestaande elementen, zoals oorspronkelijke sparingen en niveauverschillen, waardoor daglicht diep het gebouw wordt binnengebracht. Daarboven is een vierde lokaal toegevoegd in een lichte houten constructie, los gedetailleerd van de gevels waarbij de bestaande spanten zorgvuldig in het zicht zijn gehouden en het licht weer ver in het gebouw kan komen.

Duurzaamheid is integraal onderdeel van de ingreep. Het gebouw is volledig van binnenuit geïsoleerd, voorzien van nieuwe aluminium kozijnen geïnspireerd op het oorspronkelijke staalprofiel en is uitgerust met zonnepanelen, warmtepompen en ledverlichting. Dit resulteert in een energielabel A+++. Hemelwater wordt op het terrein en in omliggende wadi’s geloosd.

Gebouw E laat zien hoe erfgoed, functionaliteit en duurzaamheid samen kunnen komen in een eigentijdse onderwijsomgeving, waarin de geschiedenis niet alleen behouden blijft, maar actief wordt beleefd in een prachtig sfeervol gebouw.