Winnaar Publieksprijs
2026
Winnaar Publieksprijs
2026
Het Ketelhuis in de Spoorzone was oorspronkelijk een technisch bouwwerk ter ondersteuning van de voormalige NS-werkplaats. Het functioneerde als de centrale verwarmingsinstallatie van het hele terrein. Grote ketels, eerst gestookt op kolen en later op gas, produceerden aanzienlijke hoeveelheden warmte die via omvangrijke leidingsystemen over de werkplaats werden verspreid. Na de verhuizing van de NS-werkplaats verloor het gebouw deze functie en ontstond ruimte voor een nieuwe invulling.
In de nieuwe situatie telt het gebouw acht bouwlagen. De begane grond en eerste verdieping bieden ruimte aan horeca en flexibele werkplekken. De zes verdiepingen daarboven zijn ingericht met 48 appartementen. Binnen in het Ketelhuis wordt een betonnen draagconstructie toegevoegd die als een soort tafel de bovenbouw ondersteunt. Deze constructie blijft zichtbaar in het interieur en houdt het onderscheid tussen de bestaande bouw en de nieuwe toevoeging duidelijk afleesbaar.
De bovenbouw is sterk verbonden met het industriële karakter en de geschiedenis van het gebouw. Het ontwerp is geïnspireerd op de oorspronkelijke vuurkasten en stalen constructiedelen uit de voormalige ketelinstallatie. Deze vormentaal komt terug in de nieuwe cassettegevel boven op het Ketelhuis. Het ritme en de geleding van de gevel sluiten aan bij de heldere, functionele logica van industriële architectuur. Deze verwijzing is zichtbaar in het materiaalgebruik en de ritmiek, waarmee de industriële oorsprong zowel letterlijk als visueel wordt vertaald naar een moderne woonlaag. Dit ontwerpprincipe combineert erfgoed en hedendaagse architectuur: het bestaande gebouw vormt de basis, waarop een eigentijds woonvolume is opgebouwd.
Tussen de bestaande bouw en de nieuwe opbouw is een tussenlaag aangebracht. Deze zorgt ervoor dat het Ketelhuis als zelfstandig volume herkenbaar blijft en dat de nieuwbouw er visueel los van komt te staan. Hierdoor ontstaat een duidelijke en rustige overgang tussen oud en nieuw, waarbij beide lagen hun eigen identiteit behouden.
Het project maakt deel uit van de bredere gebiedstransformatie van de Spoorzone, waar de voormalige werkplaatsomgeving wordt ontwikkeld tot een levendige stadswijk met ruimte voor wonen, werken en recreatie. De combinatie van functies en het behoud van de geschiedenis maken het Ketelhuis een belangrijke drager van de identiteit van het gebied.
Bij het Ketelhuis vormt een bestaande tijdlaag het fundament voor iets nieuws. We vinden de keuze om het gebouw te bewaren een dappere, zeker omdat dat een best kostbaar besluit is geweest. De nieuwbouw heeft er financieel voor gezorgd dat het Ketelhuis behouden kon blijven: die samenhang zouden we graag vaker terugzien bij toekomstige herontwikkelingen. Het gegeven van starterswoningen dichtbij een ov-knooppunt biedt voor veel jonge mensen het perspectief dat ook zij op een centrumlocatie kunnen wonen.
De plint van het gebouw staat vooralsnog leeg: de horecafunctie van het Ketelhuis moet zich dus nog gaan bewijzen. Tegelijkertijd waarderen we het lef om ‘nee’ te zeggen tegen sommige gegadigden die graag op die plek willen zitten. De eigenaar wacht op de gouden mix en uit die keuze straalt ware aandacht voor het totaalplaatje. Dat is, zeker op deze plek, lovenswaardig.
Het Ketelhuis won de Publieksprijs van de Tilburg Architectuurprijs 2026. Van de 2.200 uitgebrachte stemmen kreeg het project veruit de meeste stemmen.